કાશ્મીર પ્રવાસનો અનુભવ* (શરતો લાગુ)

 

કાશ્મીર પ્રવાસ બાબતે ખાસ કરીને ગુજરાતીઓમાં અસાધારણ ઉત્સાહ જોવા મળે છે. પરંતુ શું બધું જ બરાબર છે? સાચી વાતો લખવાની કોઈ હિંમત કે નથી કરતા?

------------------------------------------

n  અલકેશ પટેલ / સ્વર્ણિમ ભારત

ગયા અઠવાડિયે કાશ્મીરનો પ્રવાસ કર્યો. આ પ્રવાસનો અનુભવ મિશ્ર રહ્યો કેમ કે આપણને અહીંથી જે કહેવામાં આવે છે અને ત્યાં પહોંચીને જાતે જે કંઈ જોવા-અનુભવવા મળે છે તેમાં ફેર હોય છે...શરતો લાગુ હોય છે.

કાશ્મીરનો સરેરાશ સ્થાનિક નાગરિક ભોળો લાગે છે. તેને પ્રવાસીઓ પાસેથી પૈસા લેવા સિવાય બીજી કોઈ લપ્પન-છપ્પન હોતી નથી. એ તમને માત્ર એવી જગ્યાએ જ લઈ જાય છે જ્યાં તેનું પોતાનું હિત સધાતું હોય. કલમ 370 અને 35A હટી તે પહેલાં જે ભય અને આશંકાનું વાતાવરણ હતું તે હવે નથી, પરંતુ તેમ છતાં તેમના માટે દેશના અન્ય રાજ્યોમાંથી આવતા પ્રવાસીઓની કીમત ATM મશીનથી વિશેષ કશી જ નથી.

માત્ર નકારાત્મક વાતો કરવાનો મારો કોઈ આશય નથી. કેમ કે છેવટે કાશ્મીર મારા દેશનો જ એક ભાગ છે. ત્યાંનું કુદરતી સૌંદર્ય અપાર છે, પ્રભાવિત કરી દેનારું છે. હજુ પણ ક્યાંક ખૂણેખાંચરે સંતાઈને બેઠેલા ત્રાસવાદીઓને કાબુમાં રાખવા ઠેરઠેર સૈન્ય અને સીઆરપીએફ-ને સતત સજગ રહેવું પડે છે. ચાર-ચાર દાયકાના ત્રાસવાદ-આધારિત અને પાકિસ્તાન-સંચાલિત અર્થતંત્રમાંથી બહાર આવેલું કાશ્મીર હવે ફરીથી પ્રવાસન-આધારિત અર્થતંત્ર તરફ વળ્યું છે. અને મારા મતે પ્રશ્નો અહીં જ શરૂ થાય છે. શ્રીનગરમાં હું એક સ્થાનિક જાણકાર સાથે વાત કરતો હતો ત્યારે તેના કહેવા મુજબ છેલ્લા એક-દોઢ વર્ષમાં એક કરોડ કરતાં વધુ પ્રવાસીઓએ જમ્મુ-કાશ્મીરની મુલાકાત લીધી છે. પ્રવાસે જવાના થોડા દિવસ પહેલાં જ મેં મીડિયા અહેવાલોમાં વાંચ્યું હતું કે, ફેબ્રુઆરી 2023માં ત્રણ લાખ કરતાં વધુ પ્રવાસીઓએ જમ્મુ-કાશ્મીરની મુલાકાત લીધી હતી. આવ્યા પછી આ વિશે થોડું વધારે જાણવા પ્રયાસ કર્યો ત્યારે ખ્યાલ આવ્યો કે દર મહિને ખરેખર લાખોની સંખ્યામાં પ્રવાસીઓ કાશ્મીરમાં ઊમટી રહ્યા છે. રેડિયોના સમાચાર વિભાગના એક અહેવાલ અનુસાર તો જાન્યુઆરી 2022થી ઑક્ટોબર 2022 સુધીમાં 1.64 કરોડ પ્રવાસીઓએ કાશ્મીરની મુલાકાત લીધી હતી! અને તેમાં ગુજરાતીઓની સંખ્યા મહત્તમ હોય એ સ્વાભાવિક છે. અમને પણ દરેક સ્થળે ગુજરાતીઓ મળતા જ હતા. અલબત્ત, આ તમામ સંખ્યામાં માતા વૈષ્ણોદેવીની યાત્રા કરનારા તથા અમરનાથ યાત્રાળુઓનો પણ સમાવેશ થાય છે.

જમ્મુ-કાશ્મીરનો, ખાસ કરીને શ્રીનગર, પહેલગામ, ગુલમર્ગ, સોનમર્ગ વગેરે જમ્મુ ક્ષેત્ર સિવાયના સ્થળોની મુલાકાત લેનારા 98 ટકા પ્રવાસીઓ હિન્દુઓ છે, પરંતુ કમનસીબે આપણને અનુરૂપ પ્રવાસ નીતિ તેમજ પ્રવાસ કાર્યક્રમ કાશ્મીરના પ્રવાસ આયોજકો બનાવતા નથી. તેનું દેખીતું કારણ એ છે કે આપણે મુર્ખામીની હદે સહિષ્ણુ છીએ. મેં જોયું કે આપણે માગણી કરીએ અથવા આગ્રહ રાખીએ તો જ મંદિરો અથવા એવા બીજા આપણા પોતાના કહેવાય એવાં સ્થળે લઈ જવામાં આવે છે, 

અન્યથા સ્થાનિક પ્રવાસ આયોજકો દ્વારા નિર્ધારિત કરેલાં “સેક્યુલર” સ્થળોએ જ બધાને ફરવાની ફરજ પાડવામાં આવે છે. આ સ્થિતિમાં તો જ પરિવર્તન આવી શકે જો અહીંથી જનારા પ્રવાસીઓ ભારતીયતાને લગતાં સ્થળોની મુલાકાત કરાવવાનો આગ્રહ રાખે.

એક દાખલો આપું. શ્રીનગરમાં અમે લાલચૉક જવાની ઈચ્છા વ્યક્ત કરી જ્યાં ત્રિરંગો લહેરાય છે.

પરંતુ ટૂર આયોજકે જાતજાતનાં બહાનાં કાઢીને ત્યાં લઈ જવાનું ટાળવા પ્રયાસ કર્યો. જોકે અમે અમારી વાત પકડી રાખી એટલે લઈ ગયો, પરંતુ કહેવાનો આશય એ છે કે જ્યાં ભારતીય સંસ્કૃતિ અને ભારતીય પરંપરાને જોઈ-માણી શકાય એવાં કોઈ સ્થળે કાશ્મીરી ટૂર આયોજકો લઈ જતા નથી, એ માટેનો કાર્યક્રમ બનાવતા જ નથી. ગુજરાતીઓએ તેમજ અન્ય રાજ્યોના ભારતીયોએ આ બાબતે સભાન થવું પડશે તો જ ઋષિ કશ્યપની ભૂમિનો આપણે ખરો પરિચય મેળવી શકીશું. અન્યથા ખોખલા ભાઈચારાના નામે આપણે કાશ્મીરી ભાઈઓ માટે ચારો જ બનીને રહી જઈશું.

કેટલાક સજ્જન લાગતા સ્થાનિક લોકોએ દબાતે સ્વરે એવી ફરિયાદ કરી કે, કાશ્મીરના પ્રવાસન વિભાગના ટોચના અધિકારીઓ ભ્રષ્ટાચારમાં ખૂંપેલા છે. આ અધિકારીઓ ટૂર આયોજકો પાસેથી, શિકારાના મેનેજરો પાસેથી, ઘોડાવાળાઓ પાસેથી સતત લાંચ માગ્યા કરે છે અને તેને કારણે આવાં દરેક સ્થળે છેવટે પ્રવાસીઓ જ લૂંટાય છે. એક ટેક્સી ડ્રાઇવરે તો મને સ્પષ્ટ શબ્દોમાં કહ્યું કે, કાશ્મીરમાં તહેનાત સૈન્યના જવાનોથી કોઇને કશી જ મુશ્કેલી નથી, પરંતુ સ્થાનિક પોલીસનો ત્રાસ એ લોકો માટે ઘણીવાર અસહ્ય બની જાય છે.

એવું સ્પષ્ટ અનુભવી શકાય કે “ધ કાશ્મીર ફાઇલ્સ” ફિલ્મમાં જે સત્ય દર્શાવવામાં આવ્યું છે તેને ખોટું પાડવા માટે કાશ્મીરી ટૂર આયોજકો અને હોટેલવાળા અને ઘોડાવાળા અને ટેક્સીવાળા આપણી સાથે સારો વ્યવહાર કરે છે. તેમની નજર માત્ર આપણા ખિસ્સા ઉપર છે, આપણી ભાવનાઓ કે લાગણી ઉપર નહીં. આપણી મુર્ખામીભરી ભાવુકતા આપણા ખિસ્સા ખાલી કરાવે છે તથા અન્યના ખિસ્સા ભર્યા કરે છે, અને છેવટે કાશ્મીર ફાઇલ્સમાં બતાવવામાં આવ્યું છે તેમ- આપણી પાસે માત્ર આંસુ સિવાય કશું નહીં રહે. કિન્તુ, પરંતુ, અલબત્ત...આપણે કાશ્મીર જવાનું બંધ નથી કરવાનું. એ આપણી ભૂમિ છે, ત્યાં જવાનું ચાલુ રાખીશું તો જ બચાવી શકીશું. જવાનું બંધ કરી દઈશું તો ફરીથી જેહાદી તત્વો તેના ઉપર ડોળા માંડશે અને આપણે પરત મેળવેલું ફરી ગુમાવી દઈશું. વિચારો, ત્યાં સુધી...મિલતે હૈ બ્રેક કે બાદ! વિચારો, ત્યાં સુધી...મિલતે હૈ બ્રેક કે બાદ!

રાગાનો લોકશાહી રાગઃ કથની અને કરનીમાં અગડમ-બગડમ

 ⛔ લોકશાહી પ્રક્રિયાથી જીતી નહીં શકનાર કોંગ્રેસ અને રાહુલ ગાંધી વિદેશની ધરતી ઉપર જઇને ભારતની લોકશાહીની ફરિયાદ કરે છે! કમાલ છે!😀

✍  અલકેશ પટેલ / સ્વર્ણિમ ભારત

 

કોંગ્રેસ, સપા, શિવસેના (ઉદ્ધવ ઠાકરે જૂથ), જેડી (યુ), આરજેડી, આમ આદમી પાર્ટી, ટીએમસી, બીઆરએસ વગેરે રાજકીય પક્ષોની બેચેનીનું પાણી નાક સુધી આવી ગયું છે. ભ્રષ્ટાચાર અને લઘુમતી તુષ્ટીકરણમાં ગળાડૂબ આ રાજકીય પક્ષો લોકશાહી પ્રક્રિયાથી યોજાતી ચૂંટણીમાં નરેન્દ્ર મોદી અને ભાજપને હરાવી શકતા નથી એટલે હવે તમામ પ્રકારના અખાડા કરી રહ્યા છે—અને એ પણ લોકશાહીના નામે!

કટ્ટર ભ્રષ્ટાચારી અને જેહાદી-ખાલિસ્તાની સમર્થક આમ આદમી પાર્ટીનો ઘડો તો તેના અસ્તિત્વના દસ વર્ષમાં જ ભરાઈ ગયો છે. એનું ભવિષ્ય હવે વધારે લાંબો સમય નથી. મમતા બેનરજીના ટીએમસી પક્ષનું અસ્તિત્વ બંગાળની બહાર નથી તેનું પ્રમાણ હમણાં ઈશાન ભારતનાં ત્રણ રાજ્યોમાં યોજાયેલી ચૂંટણીનાં પરિણામોએ સ્પષ્ટ કરી દીધું. તેલંગણાના શાસક પક્ષ ભારતીય રાષ્ટ્ર સમિતિ (જૂનું નામ તેલંગણા રાષ્ટ્ર સમિતિ) ના અંતનો આરંભ થઈ ગયો છે કેમ કે મુખ્યપ્રધાન કેસીઆરના દીકરી કે. કવિતાનું નામ કેજરીવાલના શરાબકાંડમાં આવી ચૂક્યું છે. બિહારમાં લાલુ યાદવ પરિવાર વિરુદ્ધ ફરીથી કેસ ખૂલ્યો છે—આ વખતે જમીનના બદલામાં રેલવેમાં નોકરી અપાવવાની એમની જૂની ભ્રષ્ટાચારલીલાનો કેસ છે. ઉદ્ધવ ઠાકરે અને નીતિશકુમાર વિશે વાત કરવાનો કોઈ અર્થ નથી કેમ કે બેમાંથી એકેય કદી પોતાની મેળે બહુમતી બેઠકો જીતીને સત્તા પર આવી શક્યા નથી—ભવિષ્યમાં આવી શકવાના નથી.

રહ્યો કોંગ્રેસ પક્ષ! તો એને હંમેશ માટે પ્રજાના મન પરથી ઉતારી દેવા માટે આદરણીય રાહુલ ગાંધી (રાગા) સહિત કોંગ્રેસના પ્રવક્તાઓ ખૂબ મહેનત કરી રહ્યા છે. ભારત જોડો યાત્રા દરમિયાન અને ત્યારપછી પણ દેશમાં હિમાચલ પ્રદેશ સિવાય ક્યાંય ચૂંટણી જીતી નહીં શકનાર રાહુલ ગાંધી ચોવીસે કલાક, દરેક સ્થળે, દરેક રાજ્યમાં, લોકસભા તેમજ સોશિયલ મીડિયા સહિત દરેક મંચ ઉપર ભાજપ – સંઘ – નરેન્દ્ર મોદી એમ બધાના વિશે બેફામ બોલતા હોવા છતાં દેશમાં લોકશાહી નથી એવું ભારતમાં તો બોલે જ છે, પણ એથી આગળ વધીને વિદેશની ધરતી ઉપર જઇને પણ બોલે છે.

દેશના સામાન્ય નાગરિકોની વચ્ચે સાવ નીચું રેટિંગ ધરાવતા આ રાજકીય પક્ષો અને તેમના નેતાઓ ભાજપને અને નરેન્દ્ર મોદીને ગાળો દઇને એક રીતે દેશના મતદારોનું જ અપમાન કરી રહ્યા છે. રાજકીય લડાઈને ખાતર આ બધા ભાજપને – મોદીને ગાળો દે ત્યાં સુધી સમજી શકાય, પરંતુ કોંગ્રેસ સહિત વિપક્ષોની હતાશા એ હદે પહોંચી ગઈ છે કે તેઓ ભારતીય સૈન્ય, ભારતીય તપાસ એજન્સીઓનું હવે તો હાલતાં-ચાલતાં અપમાન કરવા લાગ્યા છે.

વિરોધ પક્ષોની હતાશા એ હદે નીચલા સ્તરે પહોંચી ગઈ છે કે તેમની પાસે પોતાના વિશે હકારાત્મક કે રચનાત્મક વાત કરવા માટે એકપણ મુદ્દો જ નથી. આ વિરોધ પક્ષો જે વાતો કરે છે તેના ઉપર દેશના મતદારોને વિશ્વાસ જ નથી બેસતો. તમામ વિપક્ષો જ્યોર્જ સોરોસની ટુકડે ગેંગની જેમ વર્તી રહ્યા છે. રાહુલ ગાંધીને ભારત દેશ એક અખંડ રાષ્ટ્ર નથી લાગતો પરંતુ વિવિધ રાજ્યોનું બનેલું યુનિયન લાગે છે! અને એ જ ભાષા આતંકિસ્તાન પણ બોલે જ છે. બ્રિટનમાં રાહુલ ગાંધીના જેટલા પણ યજમાન હતા અને તેમના વિવિધ કાર્યક્રમમાં જે લોકો હાજર હતા તેમના સીધા તાર આતંકિસ્તાન સાથે જોડાયેલા હતા એ તો હવે જગજાહેર થઈ ગયું છે. અને ત્યારે દેશનો સામાન્ય નાગરિક એટલું તો વિચારને કે, જે આતંકિસ્તાન એના જન્મથી જ ભારત વિરોધી પ્રવૃત્તિ કરે છે તેની સાથે સીધી કે આડકતરી રીતે સંકળાયેલા લોકો લંડનમાં રાહુલ ગાંધીની સાથે કેમ હતા? જે આતંકિસ્તાનમાં કદી લોકશાહી જોવા નથી મળી તેના જ વિદેશમાં વસતા એજન્ટો રાહુલ ગાંધીની સાથે મંચ ઉપર હોય અને એ સમયે માનનીય રાહુલજી લોકશાહીની વાત કરે ત્યારે આપણે સૌએ હસવું કે રડવું? જે ચીને 1950ના દાયકા પછી લોકશાહી જોઈ નથી તેના દ્વારા વિદેશની ધરતી પર પ્રાયોજિત કાર્યક્રમોમાં રાહુલ ગાંધી ભારતમાં લોકશાહી વિશે ફરિયાદ કરે ત્યારે આપણે શું સમજવું?

ભારતમાં પારદર્શી અને લોકશાહી રીતે યોજાતી ચૂંટણીમાં માનનીય રાહુલજીનો પક્ષ જીતી શકતો નથી અને તેથી લંડનમાં કોઈ યુનિવર્સિટીના મંચ ઉપર 50-60 પાલતુ લોકોની વચ્ચે ગોળગોળ, મોં-માથા વિનાનું બોલીને રાહુલજી ભારતની લોકશાહી બચાવવા માટે અમેરિકા અને યુરોપને હાકલ કરે ત્યારે એનો સીધો અર્થ તો એવો જ થાય ને કે, ભારતમાં સત્તા પર આવવા કોંગ્રેસ આ નેતા અમેરિકા-યુરોપનો ટેકો માગી રહ્યા છે! મુદ્દો એ છે કે, વિરોધ પક્ષો પાસે હકારાત્મક, સકારાત્મક, રચનાત્મક વાતો અને વિષયો પહેલા પણ નહોતા અને આજે પણ નથી. ભાજપ મજબૂત નહોતો ત્યારે કોંગ્રેસ સહિત વિપક્ષો દાયકાઓ સુધી ગરીબી, લઘુમતી, ભ્રષ્ટાચાર, વંશવાદ વગેરેના આધારે સત્તા મેળવતા રહ્યા. તેમની પાસે એ સમયે પણ દેશના વિકાસના, સૌનો સાથ-સૌના વિકાસના મુદ્દા હતા જ નહીં—આજે પણ નથી. ભારતની પ્રજા ભોળી હશે, પણ ભોટ નથી એ વાત વિપક્ષોને કેવી રીતે સમજાશે એ વિચારો, ત્યાં સુધી...મિલતે હૈ બ્રેક કે બાદ!

ગુજરાતી ભાષા ફરજિયાત કરવાનો કાયદોઃ હવે જવાબદારી આપણા સૌની

રાજ્યની તમામ શાળામાં ધોરણ 1થી 8માં ગુજરાતી ભાષા ફરજિયાત કરવાનો કાયદો ભાષાને તો બચાવશે જ, સાથે રોજગારી માટે પણ લાભદાયક રહેશે

------------------------------------------

n  અલકેશ પટેલ / સ્વર્ણિમ ભારત

 

ગુજરાત સરકારે ગયા અઠવાડિયે રાજ્યની તમામ શાળાઓમાં ધોરણ એકથી આઠ સુધીના વર્ગોમાં ગુજરાતી ભાષા ફરજિયાત કરવાનો કાયદો પસાર કર્યો. સાવ જૂજ કિસ્સામાં બને છે તેમ આ કાયદાને વિપક્ષ કોંગ્રેસે પણ સમર્થન આપ્યું. ઘણે મોડે મોડે પણ એક સારું કામ ગુજરાત સરકારે કર્યું છે. ટુકડે-ટુકડેની માનસિકતા ધરાવતા લોકો જો આ કાયદાને અદાલતમાં ન પડકારે અને પડકારે તો પણ ચુકાદો જો ગુજરાત સરકારની તરફેણમાં આવે તો લાંબા ગાળે આપણી માતૃભાષાને બચાવવા ઉપરાંત શિક્ષિત ગુજરાતીઓની રોજગારીની બાબતમાં પણ લાભદાયક પુરવાર થશે.

ગુજરાતીઓ પોતાની માતૃભાષા ગુજરાતી બાબતે ગંભીર નથી. હાલતાંચાલતાં દરેક બાબતમાં, દરેક સંબંધમાં વેપારી માનસિકતા ધરાવતા ગુજરાતીઓએ સદીઓથી સગવડિયા બનીને ગુજરાતી ભાષાને એ સ્થિતિએ લાવી દીધી કે રાજ્ય સરકારે છેવટે પ્રાથમિક શિક્ષણમાં તેને ફરજિયાત કરવા માટે કાયદો કરવો પડ્યો.

ગુજરાતમાં ખાસ કરીને ચાર મોટાં શહેરોમાં તેમજ અગ્રણી પ્રવાસ સ્થળોએ મોટાભાગના લોકો હિન્દી બોલતાં જોવા મળે છે. ચાર મુખ્ય શહેરોમાં અન્ય રાજ્યોમાંથી આવેલા હિન્દીભાષી ભારતીયોને કારણે, તથા પ્રવાસ સ્થળોએ પર-રાજ્યના લોકો પ્રવાસે આવતા હોવાને કારણે હિન્દી એટલું સહજતાથી બોલાય-સંભળાય છે કે આપણે ગુજરાતમાં હોઇએ એવું જ ન લાગે.

દાયકાઓ પછી આ સ્થિતિનાં જોખમી પરિણામ દેખાવાં લાગ્યાં છે. કેન્દ્ર સરકારની કચેરીઓ, બેંકો, કૉર્પોરેટ હાઉસની કચેરીઓ તેમજ ગુજરાતમાં કંપનીઓ સ્થાપતા પર-રાજ્યના ઉદ્યોગપતિઓનું વલણ ગુજરાતમાં પણ હિન્દી-ભાષીઓની નિમણૂક કરવા તરફનું જોવા મળે છે. આ પર-રાજ્યના લોકોની સંખ્યા વધવાથી અંગ્રેજી સ્કૂલો અને સાથે સીબીએસસી સ્કૂલોનું પ્રમાણ વધવા લાગ્યું. તેનું પરિણામ એ આવ્યું કે, ગુજરાતી માધ્યમની શાળાના સંચાલકોને માતૃભાષા ગુજરાતીને બદલે પરભાષા અંગ્રેજી વધારે સારી લાગવા માંડી. સરકારોએ પણ અત્યાર સુધી આંખે પાટા બાંધીને જેમ ચાલે એમ ચાલવા દીધું. સરકાર તેમજ શાળા સંચાલકોના આવાં વલણને કારણે હતાશ થયેલા ગુજરાતીઓ છેલ્લા કેટલાય દાયકાથી પોતાનાં બાળકોને અંગ્રેજી માધ્યમની શાળાઓમાં ભણાવવાનું પસંદ કરે છે.

આ વિષચક્રનું પરિણામ એ આવ્યું કે, અંગ્રેજી જાણનારા પર-રાજ્યના યુવાનો તેમજ અંગ્રેજી જાણનારા ગુજરાતી યુવાનોને કેન્દ્ર સરકારની કચેરીઓ, બેંકો, કૉર્પોરેટ ગૃહો તેમજ અન્ય રાજ્યની ગુજરાતમાં ચાલતી કંપનીઓમાં રોજગારી મળવા લાગી. પણ સંપૂર્ણ ગુજરાતી માધ્યમમાં ભણેલા યુવાનો, ખાસ કરીને ગ્રામ્ય વિસ્તારના યુવાનો રોજગારીથી વંચિત રહેવા લાગ્યા. છેવટે તેમણે પણ રોજગારી મેળવવા અંગ્રેજીના ગાડરિયા પ્રવાહમાં જોડાવું પડ્યું છે.

કેન્દ્ર સરકારની કચેરીઓની વાત તો છોડો પણ ક્યારેક ગાંધીનગરના સચિવાલયની પરસાળમાં ફરીએ ત્યારે પણ ગુજરાતમાં ન હોઇએ એવું લાગે! અંગ્રેજી જાણનારો આઈએએસ અધિકારી અથવા કર્મચારી મુખ્યપ્રધાનનું ભાષણ અંગ્રેજીમાં લખે અને પછી ગુજરાતી અધિકારીઓ તેનું ગુજરાતીમાં ભાષાંતર કરે છે—એ ગંભીર  સ્થિતિ મેં મારી જાતે જોયેલી છે. ગુજરાતમાં ટપાલ વિભાગે બેંકિંગ સુવિધા શરૂ કરી છે પણ અત્યંત આઘાતજનક વાત છે કે ટપાલ વિભાગની બેંકો ગુજરાતીમાં લખાયેલો ચૅક સ્વીકારવાની ના પાડી દે છે એવો અંગત અનુભવ મને પોતાને થયેલો છે.

ખૂબ મોટી સંખ્યામાં ખાસ કરીને ટોચના અધિકારીઓ આજે પણ બિન-ગુજરાતીઓ છે! ભારતનાં કોઇપણ પ્રદેશમાંથી આવેલા લોકો આપણા જ નાગરિકો છે અને તેમને ગુજરાતમાં રોજગારી મળે એમાં વાંધો ઉઠાવવાનો પ્રશ્ન જ ઉપસ્થિત નથી થતો, પરંતુ ભાષાકીય તફાવતને કારણે, અર્થાત અંગ્રેજી નહીં જાણનાર ગુજરાતીઓને ગુજરાતમાં જ રોજગારી ન મળે તો તેનાં જોખમી પરિણામ લાંબાગાળે આવી શકે.

હવે ગુજરાત સરકારે ઘડેલા કાયદાનો જો યોગ્ય અમલ થાય તો ગુજરાતીઓને અર્થાત ગુજરાતી જાણનારા ગુજરાતીઓને રોજગારી મળવાની શક્યતાઓ વધી જશે. ગુજરાતી જાણનારા ગુજરાતીઓને કમ સે કમ સચિવાલય સહિત રાજ્ય સરકારની કચેરીઓમાં, ગુજરાતમાં સંચાલિત સરકારી તેમજ ખાનગી બેંકોમાં રોજગારી મળવાની શક્યતા વધશે.

ભાષા બાબતે કટ્ટર વલણ ન રાખીએ તો પણ તેના માટે એટલું ગૌરવ તો દરેક ગુજરાતીને હોવું જ જોઇએ કે બહારથી આવનારા લોકો ગુજરાતી ભાષાની મશ્કરી ન કરે અને ગુજરાતી જાણનારને નોકરી નહીં આપવાના વલણમાંથી બહાર આવે. શક્ય છે કાયદો નવો બન્યો છે તેથી કેટલીક ખામી રહી હશે, પરંતુ એ તો અમલ શરૂ થયા પછી પણ સુધારો કરી શકાય છે.

ગુજરાતના ચિબાવલા મીડિયાકર્મીઓ તેમના અંધ-ભાજપ વિરોધમાં ઉછળી ઉછળીને આ કાયદાની વિરુદ્ધમાં લોકમત ઊભો કરવા અથવા મિશનરી તથા કોન્વેન્ટ સ્કૂલોના ગુલામ બનીને આ કાયદાની વિરુદ્ધમાં લોકમત ઊભો કરીને કાયદો પાછો ખેંચવા અથવા કાયદાને નબળો પાડી દેવા કુત્સિત પ્રયાસ ન કરે એટલી પ્રાર્થના. વિચારો, ત્યાં સુધી...મિલતે હૈ બ્રેક કે બાદ!

માતૃભાષાનો પ્રેમ અને જોડણીની સજ્જતા

 

-- અલકેશ પટેલ

 આજે 21 ફેબ્રુઆરી. વિશ્વ માતૃભાષા દિવસ.

માતૃભાષાને લઇને ઘણી ખેંચતાણ થતી હોય છે. દરેક ભાષા-બોલીના સમૂહને પોતાની માતૃભાષા-બોલી શ્રેષ્ઠ લાગે. માતૃભાષામાં જ વાત કરવાના આગ્રહ – દુરાગ્રહ પણ જોવા મળે. અને તેમાં એક ત્રીજું પરિમાણ ઉમેરાય- જોડણીનું, વ્યાકરણનું.

વિવિધ સમૂહ પોતપોતાની માતૃભાષા માટે તો ઝઘડતા રહે, પરંતુ તેથી વધારે ખેંચતાણ જે તે ભાષાની અંદર જોડણીને લગતી, વ્યાકરણને લગતી હોય છે.

એમાંથી કોણ સાચા અને કોણ ખોટા એવું જજમેન્ટ આપવાનો કોઈ આશય નથી. કેમ કે છેવટે બંનેના પ્રવાહ તો ભાષાના જતન માટેના એક ઉદ્દેશ ઉપર જ આવીને અટકતા હોય છે.

ટૂંકમાં આમ તો આ વિષય ઉપર આજે ખાસ નકારાત્મક નથી લખવું, કોઇની વ્યક્તિગત ટીકા નથી જ કરવી, બસ માત્ર અમુક મુદ્દા પર ધ્યાન દોરવું છે જેથી માતૃભાષા દિવસના હૈશો-હૈશો-ની સાથે એકાદ અંશ જેટલી જાગ્રતિ ફેલાય.  https://www.facebook.com/learnGujaratiBhasha 

ભાષા અને જોડણી-વ્યાકરણ વચ્ચે તફાવતઃ

ભાષા અને જોડણી વચ્ચે તફાવત હોય છે એ જ રીતે ભાષા જાણનાર અને જોડણી જાણનાર વચ્ચે પણ તફાવત હોય છે. ભાષા આવડતી હોય તેને જોડણી આવડતી જ હોય એ નિશ્ચિત નથી. આથી વિરુદ્ધ ક્યારેક સંપૂર્ણ જોડણી જાણનારની ભાષા એ હદે ક્લિષ્ટ થઈ જતી હોય છે કે સામાન્ય લોકો માટે એ વાંચવાનું પણ મુશ્કેલ બની જાય. બંનેનું સાયુજ્ય શક્ય છે જ, પણ એ માટે લેખકની પ્રજ્ઞા જાગ્રત હોવી જોઇએ. ગુજરાતીમાં એવા લેખકો સાવ જૂજ છે, શબ્દશઃ આંગળીને વેઢે ગણી શકાય એટલા.

લખે એ લેખક!?

ગુજરાતીમાં લેખકોનો તોટો નથી. દરેક છાપાં-સામયિકમાં ઢગલાબંધ લેખકો છે એ તો ખરું, પરંતુ સોશિયલ મીડિયાના આવિષ્કાર અને વ્યાપક પ્રચલન પછી લગભગ દરેક ઘરમાં એક લેખક છે એવું કહેવું વધારે પડતું નહીં ગણાય.

હા, એ બધા ભાષા તો જાણે છે પણ સાચી જોડણી કે વ્યાકરણ કે શબ્દ-રચના વિશે સદંતર “અભાન” હોય છે. અનેક પ્રતિષ્ઠિત લેખકોને “ઉ” અને “વ” ક્યાં વપરાય એની જાણ નથી હોતી. “હું રાહ જોઉં છું” – ને બદલે “હું રાહ જોવ છું” એવું લખનાર લોકો લેખક તો હોઈ શકે, પણ એમની પાસે ભાષાની સજ્જતા નથી એવું ભાષા અને જોડણી બંનેના “સભાન” વાચકને ખ્યાલ આવી જાય. ગુજરાતી લખનારા 98 ટકા લોકોને આજે પણ “ઈ” અને “ય” ક્યાં વાપરવો એ ખબર નથી.

પણ તેથી શું? કેમ કે આ તમામ 98 ટકા “અભાન” ઉપરાંત બાકીના બે ટકા સંપૂર્ણ “સભાન” લોકો સહિત બધાને માતૃભાષાનું ગૌરવ હોય છે. એ ગૌરવ અભિમાન સુધી પણ પહોંચતું હોવાનું જોવા મળે છે.

સાચા શિક્ષકોનો અભાવઃ

આપણી મૂળ સમસ્યા સાચા શિક્ષકોના અભાવની છે. જે દિવસથી શિક્ષણ સહાયકોની ભરતીની વલણ શરૂ થયું ત્યારથી તો ભાષાની સજ્જતાનું જાણે નામું જ નખાઈ ગયું. પૂર્ણ સમયના શિક્ષકોમાં થોડી જવાબદારીનો ભાવ હતો. એ સમયે મોટાભાગના શિક્ષકો જાતે સજ્જ રહેવા પ્રયત્નશીલ રહેતા અને જો કોઈ શિક્ષકો સભાન ન હોય તો તેમને ટકોર કરવામાં આવે તો શીખવાની તૈયારી દાખવતા, શીખતા પણ ખરા. પરંતુ શિક્ષણ સહાયકોની બદી ઘૂસી પછી થોડું ભણેલા લોકો શિક્ષક તરીકે પાર્ટ-ટાઇમ ફરજ બજાવવા લાગ્યા અને તેમણે ભાષા-જોડણી-વ્યાકરણને કદી ગંભીરતાથી લીધાં નહીં. તેની અવળી અસર કાયમી શિક્ષકો ઉપર પણ પડી. તેમને લાગ્યું કે શિક્ષણ સહાયકો માટે જો બધું ચલાવી લેવાતું હોય તો અમારે પણ ક્યાં વધારે મહેનત કરવાની જરૂર છે? સરવાળે સમગ્ર શિક્ષણ વ્યવસ્થાને, ખાસ કરીને ભાષાનાં શિક્ષણને ગંભીર અસર પડી.

ગુજરાત માહિતી ખાતું – ભાષાની બાબતમાં સૌથી રેઢિયાળ તંત્ર

જે તે ભાષામાં તેની સરકારનું માહિતી ખાતું ભાષાની, જોડણીની, વ્યાકરણની બાબતમાં સૌથી સજ્જ, સૌથી ગંભીર હોવું જોઇએ. પરંતુ ગુજરાતી ભાષા એ રીતે પણ અતિશય કમનસીબ છે. ગુજરાત સરકારના માહિતી ખાતામાં બેઠેલા માંડ એકાદ ટકા લોકોને સાચી ભાષા – જોડણી – વ્યાકરણ આવડે છે. બાકીના 99 ટકા “આવેલ – ગયેલ – મળેલ – જોયેલ – લખેલ – ફરેલ...વાળા છે.

વાચકોની સજ્જતાઃ

આ બધા સંજોગોમાં વાચકોની સજ્જતા પણ ચિંતાજનક હદે નીચી છે. જે જૂજ લેખકો સાચી ભાષા-જોડણી લખે છે તેનું વાચન જોડણીની સભાનતા સાથે કરવામાં આવે તો પણ આપોઆપ ભાષા સુધરી શકે, પરંતુ પીડાદાયક કમનસીબી એ છે કે, 99.99 ટકા વાચકો, જેમાં “લેખકો”નો પણ સમાવેશ થતો હોય છે—તેઓ પણ જોડણી-વ્યાકરણની સભાનતા સાથે વાંચતા “જ” નથી.

માતૃભાષા માટે ગૌરવ હોય તો એ જાળવવા એક કામ કરો...

માતૃભાષા જળવાવી જોઇએ એવું જો તમે માનતા હોવ તો થોડા સાવ નાનાં નાનાં કામ કરો. (1) જેમ કે, બેંકનો ચૅક લખો તો રકમના આંકડા સિવાયની બાકીની વિગતો ગુજરાતીમાં જ લખવાનો દુરાગ્રહ રાખો. આવું કરશો તો બેંકોને ગુજરાતી જાણનાર લોકોની ભરતી કરવાની ફરજ પડશે. આ રીતે બે હેતુ સિદ્ધ થશે- એક તો ગુજરાતી ભાષા જળવાશે અને બીજું એક ગુજરાતીને રોજગારી મળશે. (2) ગુજરાતમાં જ કુરિયર કરવાનું હોય તો મોકલનારનું તેમજ મેળવનારનું સરનામું ગુજરાતીમાં જ લખવાનો આગ્રહ રાખો. આવું કરવાથી પણ કુરિયર કંપનીઓને ગુજરાતી જાણનાર લોકોની ભરતી કરવાની ફરજ પડશે. આ રીતે બે હેતુ સિદ્ધ થશે- એક તો ગુજરાતી ભાષા જળવાશે અને બીજું એક ગુજરાતીને રોજગારી મળશે. (3) બે હાથ જોડીને વધુ એક વખત વિનંતી કરું છું કે લખાણ વાંચતી વખતે સંપૂર્ણ સભાન રહો જેને કારણે વાક્ય રચના, જોડણી, વ્યાકરણ આપોઆપ આવડતું જાય. અલકેશના જય જય ગરવી ગુજરાત.

રાષ્ટ્રવાદ અને સેક્યુલારિઝમનો સૌથી મોટો દુશ્મન- જ્યોર્જ સોરોસ

 

કાર્લ માર્ક્સ નામના એક બદમાશે તેનાં લખાણો દ્વારા 19મી સદીમાં દુનિયાને હિંસાની આગમાં ઝોંકી દીધી હતી, એ રીતે 21મી સદીમાં જ્યોર્જ સોરોસ નામનો બદમાશ તેના નાણાના જોરે રાષ્ટ્રવાદી સરકારોને ઊથલાવવા પ્રયત્નશીલ છે

------------------------------------------

n  અલકેશ પટેલ / સ્વર્ણિમ ભારત

 

“મોદીજી ઔર બીજેપીને દેશ કી સભી સંસ્થાઓં પર કબજા કર લિયા હૈ. સબકુછ અદાની-અંબાની કો બેચ દિયા હૈ.”

“મોદી અને ઉદ્યોગપતિ અદાણી ગાઢ સાથીદારો છે. અદાણી ઉપર શૅરોમાં ગરબડ કરવાનો આક્ષેપ છે. મોદી એ વિશે ચૂપ છે. તેમણે વિદેશી રોકાણકારો તથા સંસદમાં જવાબ આપવો પડશે. આને કારણે ભારતના સંઘીય ઢાંચા ઉપર તેમની (મોદીની) પકડ નબળી પડશે અને પરિણામે અતિ આવશ્યક એવા સંસ્થાકીય સુધારા માટે દ્વારા ખૂલશે. હું આશા રાખું છું કે ભારતમાં લોકશાહી પુનઃજાગ્રત થશે.”

ઉપરનાં બંને વિધાન બે અલગ વ્યક્તિના છે. એક ભારતીય છે અને બીજો ન્યૂયોર્કમાં રહેતો એક યહૂદી છે. પરંતુ સમાનતા એ છે કે બંનેને ભારતના સબળ નેતૃત્વ તેમજ દુનિયામાં વધી રહેલી ભારતની વગ પસંદ નથી. આત્મનિર્ભર અને સક્ષમ ભારત બંનેને પસંદ નથી કેમ કે તેને કારણે તેમની જેહાદ-પરસ્તીને નુકસાન થઈ રહ્યું છે. ઉપરનાં બે વિધાનમાંથી પહેલું વિધાન કોનું છે એ સમજવું મારી કૉલમના વિદ્વાન વાચકો માટે અઘરું નથી, પરંતુ આજે આપણે વાત બીજું વિધાન કરનાર દુનિયાના ધનકુબેર બદમાશની કરવી છે. એનું નામ છે જ્યોર્જ સોરોસ. જે રીતે આતંકવાદીઓ, જે રીતે દાણચોરો અને ગુંડાઓ માનવજાત માટે જોખમી હોય છે એવો જ જોખમી છે આ 92 વર્ષનો ધનિક સોરોસ.

આ કૉલમમાં અગાઉ પણ માનવજાતના દુશ્મન જ્યોર્જ સોરોસ વિશે વાત કરેલી જ છે, પરંતુ આજે ફરી એના વિશે વાત કરવાનું ખાસ કારણ છે. બે અઠવાડિયા પહેલાં આ જ સ્થળે બીબીસીની ગુજરાત વિશેની ડોક્યુમેન્ટ્રી અને ત્યારબાદ દેશના ટોચના ઉદ્યોગગૃહ અદાણી જૂથ વિરોધી હિંડનબર્ગ અહેવાલ વિશે વાત કરી હતી. એ બંને ઘટના પહેલાં અને એ પછી રાહુલ ગાંધી તથા કોંગ્રેસ અને અન્ય પક્ષો જે રીતે હો-હા કરી રહ્યા છે તેને તેમના મેન્ટર-માર્ગદર્શક જ્યોર્જ સોરોસનું ખુલ્લું સમર્થન આ અઠવાડિયે મળ્યું. જે સોરોસ અત્યાર સુધી પડદા પાછળ રહીને ભારત વિરોધી પ્રવૃત્તિઓને માત્ર નાણાકીય સહાય કરતો હતો એ હવે સીધો નરેન્દ્ર મોદીના નામ સાથે ભારતની રાષ્ટ્રવાદી સરકાર ઉપર હુમલો કરવા બહાર પડ્યો છે. તેણે મ્યુનિક સિક્યોરિટી કૉન્ફરન્સમાં વક્તવ્ય આપ્યું જેમાં અન્ય બાબતોની સાથે તેનો ભારતના રાષ્ટ્રવાદીઓ વિરોધી એજન્ડા પણ સ્પષ્ટ રીતે જાહેર થયો. લેખના પ્રારંભે જે બીજું વિધાન છે તે સોરોસનું છે.

હકીકત એ છે કે, ભારત વિરોધી મીડિયાની પ્રવૃત્તિઓને ફંડિંગ કરનાર પણ સોરોસ જ છે અને હિંડનબર્ગ જેવી સંસ્થાઓને નાણા ધિરનાર પણ સોરોસ જ છે. અને આ બધાને પોતાના માથે બેસાડીને ફરે છે- ભારતના એવા રાજકીય પક્ષો જેમને રાષ્ટ્રવાદ પસંદ નથી, જેમને હિન્દુત્વ અને મંદિરો પસંદ નથી, જેમને આત્મનિર્ભર ભારત પસંદ નથી. એ પક્ષો કયા છે એ વાત વાચકો સારી રીતે જાણે છે-સમજે છે.

મૂળ વાત એ છે કે, જ્યોર્જ સોરોસ એ જ ભારત વિરોધી બૌદ્ધિક અને નાણાકીય કડીનો એક હિસ્સો છે જેની શરૂઆત કાર્લ માર્ક્સે કરી હતી. માર્ક્સ કદી ભારત આવ્યો નહોતો પરંતુ દુનિયાભરના ડાબેરી-જેહાદી તેમજ મિશનરી ઇતિહાસકારોનાં લખાણો વાંચીને તેણે ભારતીય ધર્મ-સંસ્કૃતિ વિરુદ્ધ લખ્યું હતું. કમનસીબે 19મી સદીનાં એ લખાણોને આજે 21મી સદીમાં તેના માનસપુત્રો એવા ડાબેરીઓ અને જેહાદીઓ ટાંકતા રહે છે અને ભારતીયતાને બદનામ કરવાની અવિરત પરંપરામાં જોડાયેલા રહે છે.

અગાઉ કહ્યું તેમ જ્યોર્જ સોરોસ અત્યાર સુધી, ખાસ કરીને 2014 પછી પડદા પાછળ રહીને જંગી નાણા ખર્ચીને ભારત વિરોધી આંદોલનો અને હિંસા કરાવતો રહ્યો છે, પરંતુ આ અઠવાડિયે તે સીધો જ મેદાનમાં ઉતર્યો છે અને તેથી નિશ્ચિત થઈ ચૂક્યું છે કે, 2024ની લોકસભા ચૂંટણી પહેલાં આ ધનિક-બદમાશ ભારતનાં વિવિધ રાજ્યોમાં, ભારતના વિવિધ સમુદાયો વચ્ચે ભારતમાં રહેલા તેના રાજકીય એજન્ટો મારફત વિખવાદ કરાવશે. સોરોસ નામનો બદમાશ મુસ્લિમોને અચૂક ઉશ્કેરશે એ વાતમાં કોઈ શંકા નથી કેમ કે તેના દ્વારા સ્થાપિત “ઓપન સોસાયટી” નો એ જ ઉદ્દેશ છે. આ જ કામ માર્ક્સવાદીઓ પણ કરે છે અને એટલે જ આ તત્વોને મેં રાષ્ટ્રવાદ અને સેક્યુલારિઝમના સૌથી મોટા દુશ્મન ગણાવ્યા છે.

નક્કી પ્રજાએ કરવાનું છે કે, જ્યોર્જ સોરોસ, બીબીસી, હિંડનબર્ગ જેવા ભારત-વિરોધી એજન્ટો દ્વારા ફેલાવવામાં આવતા જૂઠાણાં માની લઇને તેમને પ્રોત્સાહન આપવાનું છે કે પછી દેશને આત્મનિર્ભર અને વિશ્વગુરુ બનાવવા માટે સતત પ્રયત્નશીલ મોદી સરકારની વાતમાં વિશ્વાસ રાખવાનો છે! વિચારો, ત્યાં સુધી...મિલતે હૈ બ્રેક કે બાદ!

બીબીસી ડોક્યુમેન્ટ્રી અને અદાણી જેવાં સમુદ્રમંથન મે, 2024 સુધી થતાં રહેશે- છેવટે અમૃત નીકળશે

---------

n  અલકેશ પટેલ / સ્વર્ણિમ ભારત

 દુનિયામાં એવી કેટલીક આસુરી વિચારધારાઓ ઉત્પાત મચાવી રહી છે જેમને ભારતની પ્રગતિ સામે વાંધો છે. ભારત ફરી એક વખત વિશ્વગુરુ બને એ આ અસુરોને સહન થતું નથી કેમ કે ક્ષમતાવાન અને સમૃદ્ધ ભારત વિસ્તારવાદી આક્રાંતાઓના બદઇરાદા ઉપર બ્રેક મારવા સમર્થ હોય છે. આ સ્થળે મેં અસંખ્ય વખત કહ્યું છે કે ચાર પ્રકારનાં તત્વો – ડાબેરીઓ, મિશનરીઓ, જેહાદીઓ અને મીડિયા – આ આસુરી વિચારધારાના કાંતો સર્જકો છે અથવા તેના સમર્થક છે. એવું પણ વારંવાર કહ્યું છે કે, આ તમામ તત્વો 2002થી સક્રિય છે અને 2014થી તો રીતસર મરણિયા બન્યા છે. આ સ્થિતિ મે, 2024ની લોકસભા ચૂંટણી સુધી યથાવત્ રહેશે.

બીબીસીની ગુજરાત વિશેની ડોક્યુમેન્ટ્રી અને ત્યારબાદ દેશના ટોચના ઉદ્યોગગૃહ અદાણી જૂથ વિરોધી હિંડનબર્ગ અહેવાલ- આ બંને ઘટના ભારતીય રાજ્યસત્તા ઉપર હુમલાનો જ એક ભાગ છે. આ બંને આક્રમણમાં વિદેશી સંસ્થાઓનો દેખીતો હાથ જણાય છે અને તેમને મદદ કરનારા મૂળ ભારતીયો જ છે. ભારતમાં સત્તા અને સન્માન ગુમાવી ચૂકેલા રાજકારણીઓ, રાજકીય પક્ષો તેમજ મીડિયામાં રહેલા તેમના એજન્ટો રાષ્ટ્રવાદી સરકાર અને રાષ્ટ્રવાદી પક્ષોને કોઇપણ ભોગે સત્તા પરથી દૂર કરવા માગે છે, કેમ કે પ્રજાને લૂંટવાનો તેમનો 70 વર્ષનો ગરાસ ખોરવાઈ ગયો છે. બીજું, બીબીસી જેવી વિદેશી સંસ્થાઓ હંમેશાં મિશનરીઓ, ડાબેરીઓ અને જેહાદીઓના કબજામાં રહી છે અને તેથી ભારત-વિરોધી પ્રવૃત્તિ તેમની ગમતી પ્રવૃત્તિ હોય છે. ભારત વિરોધી પ્રવૃત્તિ કરવાની હોય તો ચીન પાસેથી નાણા મળવાની પણ પૂરી ખાતરી હોય છે.

મે, 2014થી અત્યાર સુધીનો ઇતિહાસ જોઇએ તો દર વર્ષે ઓછામાં ઓછી એક અથવા તેથી વધુ ઘટનાઓ બની છે જેનો ઉદ્દેશ સીધે સીધો મોદી સરકારને અને એ દ્વારા આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ભારતની છબિ બગાડવાનો હતો. શાસનના પ્રથમ વર્ષમાં 2015માં જ મોદી સરકારે જમીન સંપાદન (સુધારણા) જાહેરનામું બહાર પાડ્યું હતું. મોદી સરકાર એ જાહેરનામા દ્વારા જમીન સંપાદન પ્રક્રિયા સરળ બનાવવા માગતી હતી જેથી વિકાસ કામો ઝડપથી થઈ શકે. પરંતુ વિપક્ષોએ તત્કાળ એ જાહેરનામાનો વિરોધ શરૂ કરી દીધો. વિપક્ષો શેરીઓમાં ઉતરી આવ્યા. એ હદે વિરોધ થયો કે સરકારે છેવટે જાહેરનામું પાછું ખેંચવું પડ્યું. ત્યારપછીના વર્ષે 2016માં ભારત સરકારે નોટબંધી કરી દીધી. કાળા નાણાના વિકરાળ અજગરને કચડી નાખવા માટે તેમજ સમાંતર અર્થતંત્રને ડામી દેવા માટે એ પગલું જરૂરી હતું. દેશની બહુમતી પ્રજાનું જોકે સરકારને પૂરું સમર્થન હતું પરંતુ ફરીથી વિપક્ષોએ અને ચોક્કસ હિત ધરાવતા મીડિયા ગૃહોએ સરકારને બદનામ કરવાના અને એ દ્વારા પ્રજાને ઉશ્કેરવાના તમામ પ્રયાસ કર્યા હતા. એ લોકોએ ઘણા મહિના સુધી એવું વાતાવરણ ઊભું કરી દીધું હતું જાણે મોદી સરકારે દુનિયાનો સૌથી ગંભીર અપરાધ કરી દીધો હોય. એ જ રીતે 2017માં સરકારે જીએસટી કાયદો પસાર કર્યો ત્યારે પણ આ ચારેય તત્વોએ પ્રજાને, ખાસ કરીને વેપારીઓને ઉશ્કેરવા આકાશ-પાતાળ એક કરી દીધા હતા. કોંગ્રેસ નેતા રાહુલ ગાંધી તો 2017થી હજુ આજ સુધી જીએસટી માટે ગબ્બર સિંહ ટેક્સ જેવા શબ્દો વાપરે છે.

2019માં સરકારે દેશહિતમાં બે મોટાં પગલાં લીધાં. એક તો સાત દાયકાથી જમ્મુ-કાશ્મીરને ભારતથી અલગ રાખતી કલમ 370 નાબૂદ કરી અને ભારતના પાડોશી દેશો- શ્રીલંકા, બાંગ્લાદેશ, પાકિસ્તાનમાં વસતા અને ત્યાં અત્યાચારનો ભોગ બનતા મૂળ ભારતીય એવા હિન્દુ, સિખ, જૈન, બૌદ્ધ તથા ખ્રિસ્તીઓને ભારત પરત આવવા માટે સુવિધા કરી આપવા CAA કાયદો પસાર કર્યો. આ બંને પગલાં સામે મહિનાઓ સુધી રાજકીય પક્ષો અને ખાસ કરીને મુસ્લિમોએ આંદોલન કર્યાં. 2020માં મોદી સરકારે ખેડૂતોની સ્થિતિ સુધારવા ત્રણ કૃષિ કાયદામાં સુધારા કર્યા. અને તે સાથે પંજાબ, હરિયાણાના ખેડૂતોએ ખાલિસ્તાનીઓની મદદથી એક વર્ષ કરતાં વધુ સમય સુધી રાજધાની દિલ્હીને ઘેરાવ કરી રાખ્યો. એ દરમિયાન 2021ની 26 જાન્યુઆરીએ ખાલિસ્તાની સમર્થકોએ છેક લાલ કિલ્લા સુધી પહોંચી જઇને ભારે હિંસક ખેલ માંડ્યો.

આ બધું ઓછું હોય તેમ કેરળમાં કોંગ્રેસે ગૌહત્યાનું સમર્થન કરવા જાહેર રસ્તા ઉપર વાછરડાની કતલ કરીને તેનું માંસ રાંધીને ખાધું. દિલ્હીની ડાબેરીઓથી કુખ્યાત થયેલી જવાહરલાલ નહેરુ યુનિવર્સિટી (જેએનયુ)માં આતંકવાદીઓના સમર્થનમાં અને પાકિસ્તાનની તરફેણમાં સૂત્રોચ્ચારો કર્યા. દિલ્હીમાં તત્કાલીન અમેરિકી પ્રમુખ ટ્રમ્પની મુલાકાત દરમિયાન જ  આમ આદમી પાર્ટીના સમર્થકોએ CAAના વિરોધમાં હિન્દુ વિરોધી રમખાણો કરીને અનેક હિન્દુઓની હત્યા કરી.

ટૂંકમાં આ બધાં આંદોલન અને તોફાનો મોદી સરકારને સત્તાથી દૂર કરવા માટેના હતાં. આમછતાં એ તમામ પ્રયાસોમાં નિષ્ફળ ગયેલા દેશ-વિરોધી તત્વો તેમના અધુરા રહેલા મનસુબા પાર પાડવા હવે બીબીસી ડોક્યુમેન્ટ્રી અને અદાણી જૂથ સામે કાવતરાં કરીને તમામ પ્રકારના પ્રયાસ કરી રહ્યા છે. આ સંજોગોમાં એવી આશંકા જરાય અસ્થાને નથી કે દેશના અર્થતંત્રને તેમજ દેશની સમાજ વ્યવસ્થાને નુકસાન કરીને સરકાર વિરોધી વાતાવરણ ઊભું કરવા આ તમામ પરિબળો 2024ની ચૂંટણી સુધીમાં હજુ આવી કેટલીય ઘટનાઓને અંજામ આપશે. તેમના પ્રયાસોમાં દેશ-વિરોધી પરિબળો સફળ થશે કે નહીં એ તો મે-જૂન 2024માં જ ખબર પડશે, પરંતુ ત્યાં સુધીમાં દેશને નુકસાન થતું રહેશે એટલું નિશ્ચિત છે. ડાબેરીઓ, મિશનરીઓ, જેહાદીઓ અને સ્થાપિત હિત ધરાવતા મીડિયાની સામે રાષ્ટ્રવાદી નાગરિકો તરીકે તમારે એટલે કે મતદારોએ એ નિર્ણાયક ચૂંટણીમાં શું કરવાનું છે એ વિચારવું રહ્યું. વિચારો, ત્યાં સુધી...મિલતે હૈ બ્રેક કે બાદ!

58 અરજી પણ નોટબંધીને અયોગ્ય ઠેરવી ન શકી

સ્વતંત્ર ભારતના ઇતિહાસનું સૌથી ક્રાંતિકારી પગલું નોટબંધી હતું. આ એક પગલાંએ એકસાથે કેટલા ઉદ્દેશ પાર પાડ્યા છે એ સમજવા માટે પણ તમારા હૃદયના ખૂણામાં રાષ્ટ્રપ્રેમની ભાવના હોવી જરૂરી છે

n  અલકેશ પટેલ / સ્વર્ણિમ ભારત

 બીજી જાન્યુઆરી, 2023ને સોમવારે સર્વોચ્ચ અદાલતે એક ઐતિહાસિક ચુકાદો આપીને નરેન્દ્ર મોદીના આઠમી નવેમ્બર, 2016ના એક ઐતિહાસિક નિર્ણયને યોગ્ય ઠેરવ્યો. તે સાથે કહેવાતા અર્થશાસ્ત્રીઓથી લઇને વિરોધ પક્ષો સહિત અનેકનાં મોઢાં કાળાં થઈ ગયાં. એ સાચું એ આ બધા બદમાશો એ વાતનો સ્વીકાર નહીં કરે કે તેમનાં મોઢાં કાળાં થઈ ગયાં છે. પરંતુ વાસ્તવિકતા તો એ જ છે, કેમ કે આ બધાએ ભેગા મળીને બે-પાંચ-દસ નહીં પરંતુ પૂરી 58 પિટિશન નોટબંધીની વિરુદ્ધમાં કરી હતી, અને એમાંથી એકેય જણ મોદી સરકારના આ પગલાંને અયોગ્ય ઠેરવી શક્યા નહીં. એમ તો આ એ જ ટોળકીઓ હતી જેમણે CAA વિરૂદ્ધ, રાફેલ યુદ્ધ વિમાનના સોદા વિરૂદ્ધ, ત્રિપલ તલાકના કાયદા વિરૂદ્ધ, રામ જન્મસ્થળના હિન્દુઓના અધિકાર વિરૂદ્ધ અને એથી આગળ વધીને કલમ 370ની નાબૂદી વિરૂદ્ધ અરજીઓ કરી હતી...પરંતુ દરેક વખતે સુપ્રીમ કોર્ટ સમક્ષ આવાં તત્વોના હાથ હેઠા પડ્યા.

સાચી વાત તો એ છે કે, નોટબંધી એ સ્વતંત્ર ભારતના ઇતિહાસનો સૌથી ક્રાંતિકારી નિર્ણય છે. આ એક પગલાંથી મોદી સરકારે એક સાથે અનેક ઉદ્દેશ પાર પાડ્યા છે.

નોટબંધી કરવાનો સૌથી પહેલો ઉદ્દેશ કાળા નાણા સ્વરૂપે ચાલી રહેલા સમાંતર અર્થતંત્ર ઉપર ઘા કરવાનો હતો. આ ઉદ્દેશ મહદઅંશે પાર પડ્યો જ છે એમાં કોઈ શંકા નથી. એ સમજવા માટેના બે-ત્રણ મુખ્ય પાસાં જોઇએ. સૌથી પહેલાં તો નોટબંધી વિરુદ્ધ સૌથી વધુ કાગારોળ કોણે મચાવી હતી? રાજકારણીઓએ, ખરું ને? એમણે કાગારોળ મચાવી હતી કેમ કે તેમની પાસે બેહિસાબી રોકડ રકમના ઢગલા પડ્યા હતા. એ ઢગલા રાતોરાત ધૂળનાં ઢેફાં સાબિત થઈ ગયા. એ રકમનો ક્યાંય કોઈ હિસાબ નહીં રાખ્યો હોવાથી ભ્રષ્ટ રાજકારણીઓ તેને વટાવવા પણ જઈ શકે તેમ નહોતા. અને તેથી જ રાજકારણીઓ નોટબંધી વિરૂદ્ધ જે વિલાપ કરતા હતા તે માત્ર તેમના અંગત સ્વાર્થ માટે હતો, પ્રજાને તેની સાથે કોઈ લેવાદેવા નહોતી.

નોટબંધીને કારણે બીજો ઉદ્દેશ એ સધાયો કે આતંકવાદીઓને પહોંચતા આર્થિક સ્રોતો રાતોરાત સૂકાઈ ગયા. કાશ્મીરમાં સક્રિય જેહાદી આતંકીઓને દેશમાંથી તેમજ વિદેશમાંથી અને ખાસ કરીને પાકિસ્તાનમાંથી જે નાણાકીય પ્રવાહ મળતો હતો તેના ઉપર નોટબંધીએ પ્રચંડ આઘાત કર્યો છે એ વાત દરેકે વહેલા કે મોડા સ્વીકારવી જ પડશે.

ત્રીજું, નોટબંધી થવાથી પાકિસ્તાન એકદમ ખરાબ રીતે પાયમાલ થઈ ગયું. ભારત સહિત આખી દુનિયા જાણે છે કે, નોટબંધી પહેલાં રોજેરોજ વિપુલ માત્રામાં નકલી ભારતીય ચલણ શહેરોમાં અને સરહદો ઉપર પકડાતું હતું. ભારતીય ચલણની નકલી નોટોની માત્રા એટલી મોટી હતી કે દેશની અંદર કોઈ એકલ-દોકલ અપરાધીઓ માટે તેનું ઉત્પાદન કરવાનું શક્ય નહોતું. સ્વાભાવિક રીતે ચલણી નોટ માટેના કાગળ તેમજ પ્રિન્ટિંગની સુવિધા મોટાપાયે ઉપલબ્ધ ન હોય તો નકલી ચલણી નોટો વિપુલ માત્રામાં છાપી શકાય નહીં. અને આ સુવિધાઓ પાકિસ્તાનમાં હતી એ જગજાહેર છે. પાકિસ્તાન હાલ આર્થિક રીતે બેહાલ છે તેનાં વિવિધ કારણોમાં આ પણ એક કારણ છે કે નકલી ભારતીય નોટો છાપવાનો તેનો ઉદ્યોગ પડી ભાંગ્યો છે.

નોટબંધી બાદ ડિજિટલ ઇકોનોમીનું ચલણ વધવાથી ભારતીય અર્થતંત્રના ખરા કદની હવે ખબર પડી રહી છે. તે ઉપરાંત ડિજિટલ વ્યવહારોને કારણે ભ્રષ્ટાચારનું પ્રમાણ ઘટ્યું છે એમાં કોઇએ શંકા રાખવાની જરૂર નથી. હા, ભ્રષ્ટાચાર સંપૂર્ણ નાબૂદ નથી થયો એ માટે માત્ર સરકારને જવાબદાર ઠેરવી શકાય નહીં, પ્રજા પણ એટલી જ જવાબદાર ગણાય.

ખેર, નોટબંધીની તરફેણમાં આ સિવાય પણ બીજા અનેક મુદ્દા છે અને જેમને હકારાત્મક બાબતો જાણવામાં રસ હોય તે અહીં લેખમાં જે પુસ્તકનો ફોટો છે તે મગાવીને અથવા ક્યાંકથી મેળવીને વાંચી શકે છે. (નોટબંધીનું A to Z, લેખકઃ સૌરભ શાહ, પ્રકાશકઃ પ્રવીણ પ્રકાશન, રાજકોટ)

સાથે બીજી એક વાત ખાસ નોંધવી જોઇએ કે જે રાજકારણીઓ અને જે મીડિયાવાળા અને જે રાજકીય વિશ્લેષકો હજુ આજ દિન સુધી એમ કહ્યા કરે છે કે નોટબંધીથી સામાન્ય પ્રજાને હેરાનગતિ થઈ ગઈ હતી અને સામાન્ય નાગરિકો પાયમાલ થઈ ગયા હતા વગેરે વગેરે...તો એવા નકારાત્મક લોકોએ 2017, 2018માં વિવિધ રાજ્યોમાં યોજાયેલી વિધાનસભા ચૂંટણી, 2019ની લોકસભા ચૂંટણી, 2020, 2021 અને 2022માં યોજાઈ ગયેલી વિધાનસભા ચૂંટણીનાં પરિણામોને ધ્યાનમાં લેવાં જોઇએ, બધું સમજાઈ જશે. રાષ્ટ્રને ચાહનાર મોટાભાગના નાગરિકોએ પોતાને થોડો સમય તકલીફ પડી હોવા છતાં નોટબંધીના ઐતિહાસિક ક્રાંતિકારી પગલાંને 2016 પછીની દરેક ચૂંટણીમાં થમ્સ-અપ કર્યું છે, ખરું ને! મને ખબર છે કે તમારા બધાની પણ “હા” જ છે, તો...મિલતે હૈ બ્રેક કે બાદ!